U staat op een ladder, reikt net iets te ver opzij, en verliest uw evenwicht. Voordat u het weet, ligt u op de grond met ernstig letsel. Vallen van een ladder is een van de meest voorkomende oorzaken van ernstige bedrijfsongevallen. Toch weten veel mensen niet precies waar ze aan toe zijn als het gebeurt.
Wie is er verantwoordelijk als u van een ladder valt tijdens uw werk? En welke rechten heeft u als slachtoffer? Op deze pagina vindt u antwoord op deze vragen. We behandelen de wetgeving rondom werken op hoogte, de aansprakelijkheid van werkgevers en opdrachtgevers, en welke schade u kunt claimen na een val van een ladder.
Mag je op een ladder werken?
Werken op een ladder is in principe toegestaan, maar alleen onder strikte voorwaarden. Volgens de Arbowet is een ladder primair bedoeld als middel om op hoogte te komen, niet als werkplek. Dat betekent dat u altijd eerst moet overwegen of er een veiliger alternatief beschikbaar is, zoals een steiger of hoogwerker.
Alleen wanneer dat niet mogelijk of niet redelijk is, mag een ladder als werkplek worden gebruikt. In de praktijk betekent dit dat een ladder alleen geschikt is voor kortdurende werkzaamheden, zoals het vervangen van een lamp, klein schilderwerk of het ophangen van een object. Zodra de werkzaamheden langer duren, meer kracht vergen of verhoogde risico’s met zich meebrengen, moet de werkgever een veiliger alternatief bieden.
Hoe hoog mag je op een ladder werken?
De wetgeving stelt duidelijke grenzen aan het werken op een ladder. Deze grenzen zijn vastgelegd in het Arbobesluit en de VCA-richtlijnen.
Maximale stahoogte ladder
De maximale stahoogte bedraagt 7,5 meter. Dit is de hoogte waar uw voeten zich bevinden wanneer u op de ladder staat. De voorkeur gaat uit naar een werkhoogte onder de 5 meter, omdat dit als veiliger wordt beschouwd. Boven de 7,5 meter is een ladder niet meer toegestaan als werkplek.
Maximale werktijd op een ladder
Voor het werken op een ladder gelden strikte tijdslimieten. De effectieve statijd wordt gerekend over de gehele duur van het project, inclusief alle deelprojecten:
- Tot 2 uur: Werkzaamheden mogen zonder meer worden uitgevoerd op een ladder
- Tussen 2 en 4 uur: Er is overleg nodig tussen werkgever en werknemer over de veiligheid, noodzaak en eventuele beheersmaatregelen
- Maximaal 4 uur per project: Dit is de absolute grens voor de totale effectieve statijd
Langer dan 4 uur werken op een ladder is niet toegestaan. Slechts bij hoge uitzondering kan hiervan worden afgeweken, als er extra veiligheidsmaatregelen worden genomen die het risico op vallen voldoende beperken. Vermoeidheid doet de concentratie afnemen en vergroot het risico op fouten aanzienlijk.
Veiligheidsregels voor werken op een ladder
Bij het werken op een ladder gelden verschillende veiligheidsregels. U mag niet op de bovenste drie treden staan, omdat deze treden bedoeld zijn om houvast te bieden. Te ver reiken verhoogt het risico op een val aanzienlijk. De reikwijdte mag niet meer dan een armlengte bedragen.
Daarnaast moet de ladder op een stabiele, vlakke ondergrond staan, onder de juiste hoek geplaatst worden (ongeveer 75 graden), en bij voorkeur vastgezet worden om verschuiven te voorkomen. Bij windkracht 6 of hoger mag er niet op een ladder worden gewerkt.
Wat zegt de Arbowet over werken op hoogte?
De Arbowet bevat strikte regels over werken op hoogte. Deze regels zijn vastgelegd in verschillende artikelen van het Arbobesluit en hebben als doel werknemers te beschermen tegen valgevaar.
Werken op hoogte wetgeving
Vanaf een hoogte van 2,5 meter is er wettelijk sprake van werken op hoogte. De werkgever is dan verplicht om maatregelen te treffen tegen valgevaar. Ook onder de 2,5 meter geldt deze verplichting als er risico’s zijn, bijvoorbeeld bij werken boven water of in de nabijheid van verkeer.
Verplichtingen van de werkgever
De werkgever heeft verschillende verplichtingen op grond van de Arbowet. Hij moet zorgen voor veilige materialen, wat betekent dat alleen goedgekeurde ladders mogen worden gebruikt die jaarlijks worden gekeurd. Een ladder zonder keuringssticker mag niet worden gebruikt, omdat de veiligheid dan niet kan worden gegarandeerd.
Daarnaast moet de werkgever duidelijke instructies geven over het veilige gebruik van ladders. Deze instructies moeten niet alleen tijdens een introductie worden gegeven, maar structureel worden herhaald. Ook moet de werkgever toezicht houden op de naleving van de veiligheidsvoorschriften.
Wanneer is de werkgever aansprakelijk?
In verreweg de meeste gevallen is de werkgever aansprakelijk wanneer een werknemer tijdens het werk van een ladder valt. Deze aansprakelijkheid volgt uit de vergaande zorgplicht die de werkgever heeft.
De zorgplicht van de werkgever
De zorgplicht van de werkgever is vastgelegd in artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. Deze bepaling legt de werkgever een vergaande verantwoordelijkheid op om ervoor te zorgen dat werknemers hun taken veilig kunnen uitvoeren. Meer informatie over werkgeversaansprakelijkheid vindt u in ons uitgebreide artikel hierover.
De werkgever moet alles doen wat redelijkerwijs mogelijk is om ongevallen te voorkomen. Als er toch een ongeval plaatsvindt, moet de werkgever kunnen aantonen dat hij aan al zijn verplichtingen heeft voldaan. In de praktijk lukt dat zelden, omdat de lat voor de zorgplicht hoog ligt.
Voorbeelden uit de rechtspraak
Verschillende uitspraken illustreren hoe streng de rechter omgaat met de zorgplicht van de werkgever.
In een zaak waarbij een glazenwasser van een ladder viel die naar rechts weggleed, oordeelde de rechter dat de werkgever aansprakelijk was. De werkgever had geen ladder met stabilisatievoorzieningen, zoals een antislipplaat of stabilisatorstang, beschikbaar gesteld. Volgens de rechter had het ongeval met zo’n voorziening kunnen worden voorkomen.
In een andere zaak viel een interieurverzorgster van een huishoudtrap tijdens het ramen lappen. De werkgever beweerde dat hij haar had verboden om de trap te gebruiken en dat ze een verlengstok had moeten gebruiken. Omdat de werkgever echter niet kon aantonen dat hij die instructie duidelijk en herhaaldelijk had gegeven, werd hij aansprakelijk gesteld.
Dit patroon komt vaker voor in de rechtspraak. Werkgevers worden in de meeste gevallen aansprakelijk gesteld voor valongevallen tijdens het werk, omdat zij niet kunnen aantonen dat zij volledig aan hun zorgplicht hebben voldaan.
Wanneer is de werkgever niet aansprakelijk?
Er zijn slechts enkele uitzonderingen op de aansprakelijkheid van de werkgever. De werkgever is niet aansprakelijk wanneer de schade is ontstaan door opzet of bewust roekeloos gedrag van de werknemer zelf. Ook kan de werkgever zich beroepen op het feit dat de schade ook zou zijn ontstaan als hij wel volledig aan zijn zorgplicht had voldaan. In de praktijk komen deze uitzonderingen echter zelden voor.
Kan je als werknemer zelf schuld hebben?
Een werknemer kan in bepaalde situaties eigen schuld hebben aan een ongeval. Dit betekent echter niet automatisch dat er geen recht bestaat op een schadevergoeding.
Eigen verantwoordelijkheid van de werknemer
Ook de werknemer heeft een eigen verantwoordelijkheid om veilig te werken. Hij moet de gegeven veiligheidsinstructies opvolgen, gebruikmaken van de beschikbaar gestelde veiligheidsvoorzieningen, en onveilige situaties melden aan de werkgever.
Invloed van eigen schuld op de schadevergoeding
Wanneer een werknemer deze regels schendt, kan de werkgever stellen dat er sprake is van eigen schuld. De rechter zal in dat geval beoordelen of de werkgever voldoende heeft gedaan om het ongeval te voorkomen. Zelfs bij eigen schuld blijft de werkgever vaak (gedeeltelijk) aansprakelijk.
Eigen schuld leidt doorgaans tot een korting op de schadevergoeding, maar niet tot een volledige afwijzing van de claim. De bewijslast voor eigen schuld ligt hoog, omdat de werkgever de zorgplicht heeft en niet de werknemer.
Wat als een zzp’er van een ladder valt?
De positie van zzp’ers verschilt van die van werknemers in loondienst, maar het verschil is kleiner dan vaak wordt gedacht.
Aansprakelijkheid van de opdrachtgever
Ook zzp’ers kunnen hun opdrachtgever aansprakelijk stellen voor letselschade tijdens het werk. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat de zorgplicht van artikel 7:658 BW niet alleen geldt voor werknemers, maar ook voor zzp’ers die in vergelijkbare posities werken.
Wanneer geldt dit? Als de zzp’er werkzaamheden uitvoert die normaal ook door werknemers van het bedrijf worden gedaan. En als de zzp’er afhankelijk is van de opdrachtgever voor veilige werkomstandigheden – dus als hij dat niet volledig zelf kan regelen. Dan heeft de opdrachtgever dezelfde zorgplicht als bij een werknemer in loondienst.
Het verschil met werknemers
Het belangrijkste verschil tussen werknemers en zzp’ers ligt in de bewijslast. Een zzp’er moet zelf aantonen dat hij afhankelijk was van zijn opdrachtgever voor de veiligheid. Bij werknemers in loondienst wordt deze afhankelijkheid automatisch aangenomen. Dit maakt het voor zzp’ers van belang om bij een letselschadezaak juridische bijstand in te schakelen.
Welke schade kunt u verhalen?
Wanneer de werkgever of opdrachtgever aansprakelijk is, kunt u verschillende soorten schade claimen. De totale schadevergoeding kan aanzienlijk zijn.
Materiële schade
Materiële schade omvat alle tastbare kosten die voortvloeien uit het ongeval. Dit betreft onder meer medische kosten die niet door de zorgverzekering worden vergoed, het eigen risico van de zorgverzekering, reiskosten naar ziekenhuis of fysiotherapeut, kosten voor medicijnen en hulpmiddelen, aanpassingen aan de woning (bijvoorbeeld een traplift), kosten voor huishoudelijke hulp, en beschadigde kleding of persoonlijke eigendommen.
Inkomensschade
Inkomensschade vormt vaak de grootste schadepost, met name voor zzp’ers. Wanneer u door het ongeval niet kunt werken, loopt u inkomen mis. Voor zzp’ers betekent dit dat alle gemiste inkomsten kunnen worden geclaimd, evenals de doorlopende bedrijfskosten, kosten voor vervanging en het verlies van opdrachten.
Ook toekomstig inkomensverlies komt voor vergoeding in aanmerking. Bij blijvende arbeidsongeschiktheid kan dit bedrag oplopen tot honderdduizenden euro’s.
Smartengeld
Smartengeld is de vergoeding voor immateriële schade, zoals emotioneel en psychisch leed. Dit omvat pijn, verdriet, angst, verlies van levensvreugde, blijvende beperkingen en littekens.
De hoogte van het smartengeld wordt vaak bepaald aan de hand van het ANWB Smartengeldboek, waarin richtbedragen zijn opgenomen voor verschillende soorten letsel. Meer informatie over hoe smartengeld wordt berekend vindt u in ons artikel hierover. Bij lichte letsels varieert het smartengeld van enkele honderden tot enkele duizenden euro’s. Bij ernstig blijvend letsel kunnen de bedragen oplopen tot tienduizenden of zelfs honderdduizenden euro’s.
Hoe dient u een schadeclaim in?
Een zorgvuldige voorbereiding is essentieel voor een succesvolle schadeclaim. Hoe beter u uw zaak onderbouwt met bewijs, hoe groter de kans op een volledige schadevergoeding.
Verzamel direct bewijs
Direct na het ongeval is het belangrijk om bewijs te verzamelen. Maak foto’s van de ladder, de werkplek en het opgelopen letsel. Verzamel getuigenverklaringen van collega’s die het ongeval hebben gezien. Vraag het ongevallenrapport op bij de werkgever. Bewaar keuringsrapporten van de ladder, of constateer juist wanneer deze rapporten ontbreken.
Meld het ongeval schriftelijk
Meld het ongeval zo spoedig mogelijk schriftelijk bij uw werkgever of opdrachtgever. Dit kan bijvoorbeeld per e-mail. Een schriftelijke melding zorgt ervoor dat u later kunt aantonen dat het ongeval is gemeld en wanneer dit is gebeurd.
Stel aansprakelijk en claim schade
Stuur vervolgens een aansprakelijkstelling naar de werkgever of opdrachtgever, of diens verzekeraar. In deze brief geeft u aan dat u de betreffende partij aansprakelijk stelt voor de schade die u heeft geleden als gevolg van het ongeval. Maak daarnaast een overzicht van alle schadeposten en bewaar alle bonnetjes, facturen, loonstroken en medische rapporten.
Schakel een letselschadeadvocaat in
De meeste letselschadezaken worden afgewikkeld via de verzekeraar van de werkgever of opdrachtgever. Onderhandelingen over de hoogte van de schadevergoeding kunnen complex zijn, met name wanneer het gaat om blijvend letsel of wanneer de aansprakelijkheid wordt betwist.
Een belangrijk voordeel van juridische bijstand is dat de kosten van een letselschadeadvocaat kunnen worden verhaald op de aansprakelijke partij. Dit betekent dat u zelf geen kosten hoeft te dragen voor de juridische ondersteuning.
Heeft u letselschade opgelopen door een val van een ladder? De gevolgen van zo’n ongeval kunnen ingrijpend zijn, zowel voor uw gezondheid als voor uw inkomen en toekomst. Verzekeraars proberen vaak de schadevergoeding zo laag mogelijk te houden.
U heeft echter recht op een volledige en rechtvaardige vergoeding. Met deskundige juridische ondersteuning vergroot u uw kansen aanzienlijk. Bij Utrecht Letselschade Advies beschikken wij over uitgebreide kennis van de wetgeving en rechtspraak op het gebied van letselschade door bedrijfsongevallen.
Neem contact met ons op voor een gratis en vrijblijvend adviesgesprek. U kunt ons bereiken op 030 233 5150 of via het contactformulier. Wij adviseren u graag over uw mogelijkheden om letselschade te claimen.
